5773 ראש השנה

Baruch ata Adonaj Elohenu,
melech haolam,
aszer kidszanu bemicotaw wicewanu liszmoah kol szofar.



Obudź się!
Obudź się ty, który śpisz!
Zamiast zajmować się rzeczami,
które nie są ważne ani coś warte,
przeznacz nieco czasu aby pomyśleć co możesz zrobić,
aby stać się lepszą osobą.
Zaniechaj złych, marnych rzeczy!

Obyśmy byli zapisani na dobry rok,
niechaj Bóg sprawi, żebyśmy byli głową, a nie ogonem
i żeby przyszły rok był słodki
i obfity w nauki Tory..

Gdyby Wojski grał na szofarze...

שבת החדש

Shabbat HaChodesh
"Miesiąc ten będzie dla was początkiem miesięcy,
będzie dla ciebie pierwszym z miesięcy w roku..."

Szemot 12:02

Shabbat Parah

Uczciwość intelektualna jest, według judaizmu,
jednym z najwyższych celów człowieka:
"Pieczęcią Boga jest prawda"
a więc "Żyjący wbrew prawdzie do Niego nie dojdzie"
Chasydzki rabin Simcha Bunim z Przysuchy (1765-1827)
tak określał chasyda:
"chasydem jest ten, kto czyni więcej,
niż wymaga od niego prawo."
"Trudno być chasydem, tak jak trudno być naprawdę uczciwym człowiekiem.
Bowiem prawo brzmi:
"nie będzie oszukiwał człowiek swojego brata"
i chasyd wykracza poza prawo" - wyjaśniał rabin.
"Jak można robić więcej niż wymaga to prawo?"
- zapytali uczniowie.
"Trzeba iść dalej i czynić to,
co jeszcze trudniejsze niż powstrzymywanie się
przed oszukiwaniem bliźniego:
nie oszukiwać samego siebie".

purim 5771

Purim w pytaniach...

shabbat zachor

Pamiętaj, co ci uczynił Amalek w drodze,
gdyś wyszedł z Egiptu.
Zaszedł ci drogę i napadł na wszystkich osłabionych,
na twoje tyły,
gdyś ty był zmęczony i wyczerpany,
on Boga się nie lękał.
Gdy Pan, Bóg twój,
da ci bezpieczeństwo od wszystkich twoich wrogów okolicznych w kraju,
który ci daje Pan, Bóg twój, w posiadanie,
wygładzisz imię Amaleka spod nieba.
Nie zapomnij o tym!

Dwarim 25.17-19

i dont roll on shabbat...

Walter: Mówiłem temu pierdolonemu szkopowi tysiąc razy,
że nie gram w Szabat!
Koleś: Walter...
Donny: Już wywiesili.
Walter: To niech, kurwa, zdejmą!
(...)
Donny: Dlaczego nie grasz w sobotę, Walter?
Walter: Przestrzegam Szabat.
Sobota, Donny, to Szabat, żydowski dzień odpoczynku.
Oznacza to, że nie pracuję,
nie wsiadam do samochodu, kurwa, nie jeżdżę samochodem,
nie dotykam pieniędzy,
nie odbieram telefonu,
nie włączam kuchenki
i za żadne, pieprzone skarby, kurwa, nie gram!
Donny: Jezu.
Walter: Przestrzegam Szabatu!
Koleś: Walter...
Walter: Przestrzegam, kurwa, Szabatu.

Die Jüdin von Toledo

„Tęsknimy za Ziemią Świętą,
modlimy się o przybycie Mesjasza,
ale naprawdę wcale nie chcemy,
żeby Mesjasz przyszedł.
Przeszkadzał by naszemu bezpośredniemu związkowi
z Bogiem, zabrałby nam Jego część.
Inni mają państwo,
kraj i Boga,
czczą to wszystko,
wszystko jest u nich zmieszane razem,
Bóg jest tylko częścią tego, co czczą.
My, Żydzi, mamy tylko Boga,
ale za to czystego i całego.
Nie jesteśmy ubodzy duchem,
nie potrzebujemy pośredników między Nim a nami,
ani Chrystusa, ani Mahometa,
mamy odwagę oglądać Boga bez pośredników
i czcić Go.
Spodziewać się Syjonu
to rzecz lepsza i czyniąca życie bogatszym,
niż go mieć.
To, że Mesjasz kiedyś przyjdzie,
jest dla nas bodźcem,
by trzymać dlań ziemię w pogotowiu;
to sen,
nie rzeczywistość,
i lepiej że tak jest...”

Lion Feuchtwanger
„Żydówka z Toledo”

ברוך אתה ה אלוקינו מלך העולם אשר קדשנו במצותיו וצונו להדליק נר של שבת

Barukh ata Adonai Eloheinu Melekh ha‑olam,
asher kid'shanu b'mitzvotav v'tzivanu l'hadlik ner shel Shabbat.

30 Shevat 5771

שבועות

"Gdy pięćdziesiątego dnia od Wyjścia z Egiptu
Mosze zszedł z góry Synaj z wiadomością od Boga,
stanął przed tłumem - ciągle jeszcze - mentalnych niewolników.
Nie przyniósł im orędzia od Boga,
że oto teraz, skoro już wreszcie nie mają nad sobą władzy Egipcjan,
to nareszcie wszystko im wolno.
Przyniósł Dziesięcioro Przykazań - zbiór nakazów i zakazów:
"Nie morduj",
"Nie kradnij"
"Nie składaj fałszywych zeznań",
"Szanuj rodziców",
"Nie cudzołóż".
A także "uświęcaj Szabat" - powstrzymuj się od twórczej pracy raz w tygodniu.
To w tym momencie została ogłoszona światu
najsłynniejsza w dziejach człowieka deklaracja niepodległości..."

Szawuot

שַׁבָּת

Baruch Ata Haszem,
Eloheinu,
melech haolam aszer kidszanu bemicwotaw weciwanu lehadlik ner szel szabat...

שבת הגדול

Shabbat HaGadol

zayin

Bóg stworzył świat w siedem dni,
bo co prawda stwarzał fizyczny świat w sześć,
ale bez siódmego dnia - Szabatu,
kreacja nie mogła być uznana za zakończoną,
bo byłaby niecałkowita -
zabrakłoby w niej uświęconego czasu "dla Boga"
i wymiaru duchowego, bez którego świat nie miałby sensu.
A gdy świat został już stworzony, uzyskał sześć kierunków:
północ, południe, wschód, zachód, górę i dół.
Aby - myśląc o tym - uczynić to logicznie ukończonym i pełnym
trzeba dodać miejsce, w którym się samemu jest
(czyli to, w którym w świecie jest człowiek)
i wtedy uzyskujemy ostateczne siedem punktów odniesienia,
gdzie człowiek, stworzony "według istoty Boga"
zajmuje miejsce centralne...

W gematrii, Zayin oznacza numer siedem,
jest również jedną z siedmiu liter, które otrzymują specjalny wieniec tagin zapisywanych w Sefer Tora

purim sameach

Boruch Mordechaj!
Arur Haman!

תְּהִלִּים

Psalm XV Dawidowy.
Kto będzie przebywał w Twym przybytku, Panie,
kto zamieszka na Twojej świętej górze?
Ten, który postępuje bez skazy, działa sprawiedliwie,
a mówi prawdę w swoim sercu
i nie rzuca oszczerstw swym językiem;
ten, który nie czyni bliźniemu nic złego
i nie ubliża swemu sąsiadowi;
kto złoczyńcę uważa za godnego wzgardy,
a szanuje tego, kto się boi Pana;
ten, kto dotrzyma, choć przysiągł ze swoim uszczerbkiem;
ten, kto nie daje swoich pieniędzy na lichwę
i nie da się przekupić przeciw niewinnemu.
Kto tak postępuje, nigdy się nie zachwieje.

two to tango

Buenos Aires Tango

2000 łokci

Moed סדר מועד
drugi z sześciu porządków Miszny משנה
podstawowego tekstu judaizmu rabinicznego
zawierającego głównie rozstrzygnięcia halachiczne,
czyli prawne normy postępowania oparte na Torze
i z niej wyinterpretowane,
w jednym ze swych trzynastu traktatach na temat Szabatu
mówi o Drodze Szabasowej,
dległośi, którą wolno przejść Izraelitom w szabat.
Na podstawie Joz 3:4 źródła rabiniczne ustaliły,
że "odległość drogi sabatowej" wynosi 2000 łokci (890 m).

אך רחוק יהיה ביניכם ובינו כאלפים אמה במדה אל תקרבו אליו למען אשר תדעו את הדרך אשר תלכו בה כי לא עברתם בדרך מתמול שלשום

Zostawcie jednak przestrzeń około dwu tysięcy łokci między sobą a arką i nie zbliżajcie się do niej! Tak więc poznacie drogę, którą macie iść, bo nigdy nią nie szliście.

שמע ישראל

Sh'ma Yis-ra-eil, A-do-nai E-lo-hei-nu, A-do-nai E-chad.
Ba-ruch sheim k'vod mal-chu-to l'o-lam va-ed.
V'a-hav-ta eit A-do-nai E-lo-he-cha,

B'chawl l'va-v'cha,
u-v'chawl naf-sh'cha,
u-v'chawl m'o-de-cha.
V'ha-yu ha-d'va-rim ha-ei-leh,
A-sher a-no-chi m'tsa-v'cha ha-yom, al l'va-ve-cha.
V'shi-nan-tam l'-va-ne-cha, v'di-bar-ta bam
b'shiv-t'cha b'vei-te-cha,
uv-lech-t'cha va-de-rech,
u-v'shawch-b'cha uv-ku-me-cha.
Uk-shar-tam l'ot al ya-de-cha,
v'ha-yu l'to-ta-fot bein ei-ne-cha.
Uch-tav-tam, al m'zu-zot bei-te-cha, u-vish-a-re-cha.

V'ha-ya, im sha-mo-a tish-m'u el mits-vo-tai
a-sher a-no-chi m'tsa-veh et-chem ha-yom
l'a-ha-va et A-do-nai E-lo-hei-chem
ul-awv-do b'chawl l'vav-chem, u-v'chawl naf-sh'chem,
V'na-ta-ti m'tar ar-ts'chem b'i-to, yo-reh u-mal-kosh,
v'a-saf-ta d'ga-ne-cha,
v'ti-ro-sh'cha v'yits-ha-re-cha.
V'na-ta-ti ei-sev b'sa-d'cha liv-hem-te-cha,
v'a-chal-ta v'sa-va-'ta.
Hi-sha-m'ru la-chem pen yif-te l'vav-chem, v'sar-tem,
va-a-vad-tem E-lo-him a-chei-rim, v'hish-ta-cha-vi-tem la-hem.
V'cha-rah af A-do-nai ba-chem, v'a-tsar et ha-sha-ma-yim,
v'lo yi-h'yeh ma-tar, v'ha-a-da-ma lo ti-tein et y'vu-la,
va-a-vad-tem m'hei-ra mei-al ha-a-rets ha-to-va
a-sher A-do-nai no-tein la-chem.
V'sam-tem et d'vara ei-leh, al l'vav-chem v'al naf-sh'chem,
uk-shar-tem o-tam l'ot al yed-chem,
v'ha-yu l'to-ta-fot bein ei-nei-chem.
V'li-mad-tem o-tam et b'nei-chem, l'da-beir bam
b'shiv-t'cha b'vei-te-cha, uv-lech-t'cha va-de-rech
u-v'shawch-b'cha uv-ku-me-cha.
Uch-tav-tam, al m'zu-zot bei-te-cha, u-vish-a-re-cha.
L'ma-an yir-bu y'mei-chem, vi-mei v'nei-chem, al ha-a-da-ma
a-sher nish-ba A-do-nai la-a-vo-tei-chem, la-teit la-hem
ki-mei ha-sha-ma-yim al ha-a-rets.

Va-yo-meir A-do-nai el Mo-she lei-mor:
Da-beir el b'nei Yis-ra-eil, v'a-mar-ta a-lei-hem
v'a-su la-hem tsi-tsit, al kan-fei vig-dei-hem l'do-ro-tam,
v'na-t'nu al tsi-tsit ha-ka-naf p'til t'chei-let.
V'ha-ya la-chem l'tsi-tsit, ur-i-tem o-to
uz-char-tem et kawl mits-vot A-do-nai, va-a-si-tem o-tam,
v'lo ta-tu-ru a-cha-rei l'vav-chem,
v'a-cha-rei ei-nei-chem
a-sher a-tem zo-nim a-cha-rei-hem,
L'ma-an tiz-k'ru, va-a-si-tem et kawl mits-vo-tai
vi-h'yi-tem k'do-shim lei-lo-hei-chem.
A-ni A-do-nai E-lo-hei-chem,
a-sher ho-tsei-ti et-chem mei-e-rets Mits-ra-yim
li-h'yot la-chem lei-lo-him;
A-ni A-do-nai E-lo-hei-chem… Emet

תיקון עולם

Po śmierci Żyd musi rozliczyć się ze swojego życia
odpowiadając najpierw na zadane mu pięć pytań o sprawy w życiu najważniejsze.
Jedno z tych pytań brzmi:
"Czy wierzyłeś w naprawę świata?"

Haskel Besser1923-2010

9 lutego 2010 zmarł w wieku 87 lat Rabin Chaskel Besser.
Człowiek,
bez którego ponowne zbudowanie żydowskiego życia w Polsce
nie byłoby możliwe.
Baruch Dajan Emet